Arabuluculuk Nedir? Dava Şartı Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
13 Temmuz 2026
Berşan Celal Şavik
Kurucu Avukat
Arabuluculuk; tarafların, tarafsız ve uzman bir üçüncü kişi (arabulucu) yardımıyla, dava açmadan uyuşmazlıklarını çözmelerini sağlayan bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Türk hukukunda bazı uyuşmazlık türlerinde arabuluculuğa başvurmak, dava açabilmenin bir ön şartı haline getirilmiştir.
Dava Şartı Arabuluculuk Kapsamındaki Uyuşmazlıklar
Güncel mevzuata göre, aşağıdaki uyuşmazlık türlerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur:
- İşçi-işveren arasındaki bireysel veya toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacakları ve tazminat davaları
- Ticari nitelikteki alacak ve tazminat davaları
- Konut ve çatılı işyeri kira uyuşmazlıkları (kira tespiti, tahliye, kira alacağı gibi)
- Kat mülkiyetinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, ortaklığın giderilmesi ve komşu hukukundan doğan uyuşmazlıklar
- Bazı tüketici uyuşmazlıkları
Arabuluculuğa Başvurmadan Dava Açılırsa Ne Olur?
Dava şartı arabuluculuk öngörülen bir uyuşmazlıkta, arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açılması halinde, dava usulden (dava şartı yokluğundan) reddedilir; esas hakkında bir inceleme yapılmaz.
Süreç Nasıl İşler?
Arabuluculuk başvurusu, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına yapılır ve tarafsız bir arabulucu görevlendirilir. Süreç, işçi-işveren uyuşmazlıklarında başvurudan itibaren üç hafta içinde (zorunlu hallerde bir hafta uzatılabilir) sonuçlandırılır. Taraflar anlaşırsa bu anlaşma icra edilebilir bir belge niteliği taşır; anlaşamazlarsa dava açma hakkı doğar.
Arabuluculuk Ücreti Kim Tarafından Ödenir?
Arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanır. Taraflar anlaşırsa ücret eşit olarak paylaşılır; anlaşamazlarsa ücret, arabuluculuk oturumlarına katılım durumuna göre değişebilir.
Sonuç
Arabuluculuk süreci, dava açmadan hızlı ve daha az maliyetli bir çözüm imkanı sunar. Ancak dava şartı olan hallerde bu sürecin atlanması, davanın usulden reddiyle sonuçlanacağından mutlaka takip edilmelidir.