Saklı Pay ve Tenkis Davası Nedir? Mirasçılar Nasıl Korunur?
12 Temmuz 2026
Melisa Su Altınbaş
Avukat
Miras bırakan, vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirası üzerinde dilediği gibi tasarrufta bulunabilir; ancak bu serbesti sınırsız değildir. Kanun, belirli yakın mirasçılara saklı pay adı verilen bir asgari güvence tanır.
Saklı Paya Sahip Mirasçılar ve Oranları
Türk Medeni Kanunu'nun 506. maddesi (10.09.2023 tarihli değişiklik sonrası) uyarınca saklı pay oranları şöyledir:
- Altsoy (çocuklar, torunlar): yasal miras payının 1/2'si
- Ana ve baba: yasal miras payının 1/4'ü
- Sağ kalan eş, altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa: yasal miras payının tamamı
- Sağ kalan eş, diğer hallerde: yasal miras payının 3/4'ü
Bu değişiklikle birlikte miras bırakanın kardeşleri artık saklı pay sahibi mirasçılar arasında yer almamaktadır.
Saklı Pay Ne Zaman İhlal Edilir?
Miras bırakanın, sağlığında yaptığı bağışlar veya vasiyetnameyle yaptığı kazandırmalar, saklı paylı mirasçıların yasal güvence altındaki payını azaltıyorsa, saklı pay ihlal edilmiş sayılır.
Tenkis Davası Nasıl Açılır?
Saklı payı zedelenen mirasçı, miras bırakanın ölümünden sonra tenkis davası açarak, saklı payını aşan kazandırmaların saklı pay oranında indirilmesini talep edebilir. Tenkis davası, mirasın açıldığının ve tasarrufun öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her halükarda vasiyetnamenin açılma tarihinden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır.
Tenkis Sırası
Tenkiste önce ölüme bağlı tasarruflar (vasiyetname, miras sözleşmesi), bunlar yetmezse zaman sırasına göre sondan başlanarak sağlararası kazandırmalar (bağışlar) tenkise tabi tutulur.
Sonuç
Saklı pay kurumu, miras bırakanın tasarruf serbestisi ile yakın mirasçıların ekonomik güvencesi arasında bir denge kurar. Tenkis davalarında süre sınırlarına dikkat edilmesi, hak kaybını önlemek açısından kritiktir.