Velayet Davalarında Çocuğun Üstün Yararı İlkesi Nedir?

15 Temmuz 2026

Boşanma davalarında en hassas konulardan biri, ortak çocuğun velayetinin kime bırakılacağıdır. Türk hukukunda bu kararın merkezinde, ebeveynlerin değil çocuğun menfaatinin bulunduğu 'çocuğun üstün yararı' ilkesi yer alır.

Çocuğun Üstün Yararı İlkesi Ne Anlama Gelir?

Mahkeme, velayet düzenlemesi yaparken ebeveynlerin istek ve beklentilerinden bağımsız olarak, çocuğun bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişimi açısından en uygun ortamı sağlayacak düzenlemeyi esas alır. Bu değerlendirmede çocuğun yaşı, sağlık durumu, eğitim ihtiyaçları ve her bir ebeveynle olan bağı dikkate alınır.

Mahkemenin Değerlendirdiği Kriterler

• Ebeveynlerin çocuğa zaman ayırabilme ve bakım kapasitesi
• Çocuğun mevcut sosyal, eğitim ve okul çevresinin sürekliliği
• Ebeveynlerin sağlık durumu ve olumsuz alışkanlıkları (varsa)
• Ayırt etme gücüne sahip çocuğun kendi görüşü (mahkeme çocuğu dinleyebilir)
• Kardeşlerin bir arada tutulması ilkesi

Ortak Velayet Mümkün mü?

Türk hukukunda evlilik birliği devam ederken velayet ana-babaya birlikte aittir. Boşanma sonrasında ise kural olarak velayet taraflardan birine verilir; ancak Yargıtay'ın güncel içtihatları, tarafların anlaşması ve somut koşulların uygun olması halinde ortak velayet uygulamasına da giderek daha fazla imkan tanımaktadır.

Velayetin Değiştirilmesi

Velayet kesin hüküm niteliğinde değildir; velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn veya ilgili kurumlar, sonradan ortaya çıkan ve çocuğun menfaatini etkileyen önemli bir değişiklik (velayet sahibinin ihmali, sağlık sorunları, çocuğun isteği vb.) varsa velayetin değiştirilmesini dava yoluyla talep edebilir.

Sonuç

Velayet düzenlemesi, kalıcı bir karar olmaktan çok, çocuğun ihtiyaçlarına göre zaman içinde yeniden değerlendirilebilen dinamik bir düzenlemedir. Bu süreçte hukuki ve psikolojik desteğin birlikte yürütülmesi önerilir.